στήριξη κ΄κίνηση

Στήριξη και κίνηση στους μονοκύτταρους οργανισμούς

Το κυτταρικό τοίχωμα που διαθέτουν ορισμένοι βοηθάει  στη στήριξή τους. Στο κυτταρόπλασμα βρίσκεται και ένα δίκτυο ινιδίων και σωληνίσκων, ο κυτταρικός σκελετός που τους στηρίζει.
Οι μονοκύτταροι οργανισμοί μετακινούνται με διάφορα όργανα όπως:
α) ψευδοπόδια –  αμοιβάδα
β) μαστίγια –   ευγλήνα
γ) βλεφαρίδες –   παραμήκιο

Στήριξη και κίνηση στα φυτά

Ο βλαστός στηρίζει τα φυτά και η ρίζα τα συγκρατεί στο έδαφος. Το ξύλωμα (δίκτυο αγωγών με το οποίο μεταφέρονται ουσίες από τη ρίζα στα φύλλα) εξυπηρετεί και στη στήριξη  του φυτού. Τα τοιχώματα των αγωγών του ξυλώματος είναι φτιαγμένα από μια σκληρή και αδιάβροχη ουσία. Στα δέντρα οι αγωγοί του ξυλώματος είναι το κύριο συστατικό του ξύλου.

 

Στήριξη και κίνηση στους ζωικούς οργανισμούς

Τα ζώα διαθέτουν μαλακό και εύκαμπτο μυικό σύστημα και σκληρό σκελετικό σύστημα. Οι μύες προσκολλώνται στο σκελετό και έχουν την ικανότητα να συστέλλονται και να εκτείνονται και είναι εξωτερικοί ή εσωτερικοί. Ο σκελετός και αυτός μπορεί να βρίσκεται στο εσωτερικό ( ενδοσκελετός ) ή   στο εξωτερικό ( εξωσκελετός ).

Ο σκελετός δεν είναι πάντα σκληρός ,αλλά μπορεί να αποτελείται από εσωτερικά υγρά που στηρίζουν το σώμα και τότε λέγεται υδροστατικός σκελετός . Υδροστατικό σκελετό έχουν η ύδρα, η βδέλλα, τα σκουλήκια , οι κάμπιες, η μέδουσα κ.α. Αυτά με τη συστολή και την έκταση των εξωτερικών μυών τους αναγκάζουν τον υδροστατικό  σκελετό τους να κινηθεί. Για να καταλάβουμε πως λειτουργεί ο υδρ.σκελετός ας σκεφτούμε ένα ξεφούσκωτο μπαλόνι. Για να αποκτήσει συγκεκριμένο σχήμα πρέπει να το γεμίσουμε καλά με υγρό (ή αέρα ή άμμο) και για να κινηθεί πρέπει να πιέζουμε στιγμιαία σε κάποια σημεία το εξωτερικό τοίχωμα.

Ο σκελετός άλλες φορές έχει αρθρώσεις για να επιτυγχάνεται η κίνηση, όπως στα αρθρόποδα (εξωσκελετός) και στα σπονδυλόζωα (ενδοσκελετός) , ενώ άλλες φορές είναι άκαμπτος, όπως στα μαλάκια, και τότε λέγεται όστρακο (εξωτερικό ή εσωτερικό).

Α) στα ασπόνδυλα:

hydraΗ ύδρα για να κινηθεί ή γλιστράει με τον ποδίσκο της με τον οποίο είναι προσκολλημένη στο βράχο ή λυγίζει το σώμα της ώστε να αγκιστρωθεί με τις κεραίες της στο βράχο ,ξεκολλάει τον ποδίσκο και κάνει τούμπα.

 

Τα σκουλήκια συστέλλουν και στη συνέχεια εκτείνουν τους μύες που έχουν εξωτερικά για να κινηθεί ο υδρ.σκελετός τους.

Τα μαλάκια εκτοξεύουν νερό από μια κοιλότητα στο εσωτερικό τους για να κινηθούν γρήγορα προς την αντίθετη κατεύθυνση. Κάποια χρησιμοποιούν το μυώδες πόδι τους ή τα πλοκάμια με τις βεντούζες τους για να κινηθούν.

Τα κτενοφόρα κινούνται με τις βλεφαρίδες τους .

Τα εχινόδερμα κινούνται με τα αγκάθια τους και τους βαδιστικούς ποδίσκους με τους μυζητήρες τους.

Τα αρθρόποδα  διαθέτουν ειδικά εξαρτήματα (μέλη) για την κίνησή τους , όπως πόδια (για να περπατούν και να κολυμπούν), ουριαία πτερύγια –τέλσο (για να κολυμπούν), πτέρυγες (για να πετούν)

##  ο εξωσκελετός απομονώνει τον οργανισμό από δυσμενείς  επιδράσεις του περιβάλλοντος, προσφέρει την απαραίτητη υγρασία, στηρίζει, συμβάλλει στην κίνηση αν είναι αρθρωτός , προστατεύει από τους εχθρούς και τις περισσότερες φορές – όχι στην περίπτωση που είναι όστρακο – δεν ακολουθεί την ανάπτυξη του σώματος και γι αυτό αποβάλλεται περιοδικά  (έκδυση ) .

Β) στα σπονδυλόζωα:

Τα σπονδυλόζωα διαθέτουν αρθρωτό ενδοσκελετό με βασικό στοιχείο τη σπονδυλική στήλη. Ο ενδοσκελετός τα στηρίζει, συνεργάζεται με τους μύες για να κινούνται, προφυλάσσει ευαίσθητα όργανα μέσα σε κοιλότητες . Έχουν κατάλληλα διαμορφωμένα άκρα  – πτέρυγες, πτερύγια, χέρια , πόδια.

Η κίνηση στον αέρα , όπου έχουν να υπερνικήσουν την αντίσταση του αέρα και τη βαρύτητα, επιτυγχάνεται με το αεροδυναμικό σχήμα, το στέρνο που έχει σχήμα Υ και που επιτρέπει την πρόσδεση ισχυρών μυών, τα ανθεκτικά και κούφια – άρα ελαφριά – οστά και τις πτέρυγες με τη μεγάλη επιφάνεια .   Η νυχτερίδα είναι θηλαστικό και μπορεί να πετάει χάριν των μακριών δακτύλων που καλύπτονται από   λεπτό δέρμα .
Η κίνηση στο νερό , όπου έχουν να ξεπεράσουν την αντίσταση του νερού , επιτυγχάνεται με το υδροδυνα-μικό σχήμα, τα πτερύγια , τα λέπια . Κινούνται με πλευρικούς κυματισμούς του κορμού και της ουράς.
Η κίνηση στην ξηρά , όπου έχουν να ξεπεράσουν τη βαρύτητα και τις τριβές με το έδαφος , επιτυγχάνεται με τα ισχυρά και ψηλά τους άκρα που είναι κάθετα στο έδαφος . Τα ερπετα όμως αναγκάζονται να σύρονται στο έδαφος με πλευρικούς ελιγμούς, όπως μετακινούμε και εμείς τα βαριά και ογκώδη αντικείμενα . Οι πίθηκοι που ζουν στα δέντρα έχουν μακριά και ισχυρή ουρά καθώς και πόδια με αντιτακτό  αντίχειρα ( αντιτακτός σημαίνει ότι μπορεί να τοποθετηθεί απέναντι στα άλλα δάκτυλα )

## τα σπονδυλόζωα εκτός από τον ενδοσκελετό έχουν και εξωσκελετό που είναι σκληρά παράγωγα του δέρματος, όπως τα πτερύγια των ψαριών, τα δόντια , τα φτερά και οι τρίχες, οι κεράτινες  κ΄ οι οστέινες πλάκες , οι φολίδες , τα νύχια , οι οπλές , τα αγκάθια του σκαντζόχοιρου, το χέλυο της χελώνας . Ο εξωσκελετός των σπονδυλόζωων παίζει ρόλο προστατευτικό, αμυντικό  κλπ .

Advertisements
This entry was posted in βιολογία Α γυμν. and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to στήριξη κ΄κίνηση

  1. Ο/Η fsgrgrgr λέει:

    Ευχαριστω πολυ με βοηθησε σε μια ασκηση στην Βιολογια

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s