μονογονία ( αγενής αναπαραγωγή )

Είναι ο πιο αρχέγονος τρόπος αναπαραγωγής. Οι απόγονοι προέρχονται από έναν μόνο γονέα. Οι απόγονοι είναι γενετικά όμοιοι με το γονέα, αφού δε γίνεται ανάμειξη του γενετικού υλικού διαφορετικών ατόμων. Η έννοια της μονογονίας ταυτίζεται με την έννοια του πολλαπλασιασμού.

Μονογονικά αναπαράγονται :  οι   ιοί  (φυσικά μέσα σε κύτταρα – ξενιστές), τα βακτήρια, τα πρωτόζωα (αμοιβάδα, παραμήκιο),  τα φύκη (ευγλήνα) ,οι μύκητες, τα κνιδόζωα (ύδρα, μέδουσες,θαλ.ανεμώνες), οι σπόγγοι και τα φυτά.

ΠΡΟΣΟΧΗ!! Πολλά από τα παραπάνω αναπαράγονται και αμφιγονικά – σε μερικά μάλιστα εμφανίζεται το φαινόμενο της εναλλαγής γενεών (σε άλλη φάση της ζωής τους αναπαράγονται μονογονικά και σε άλλη  αμφιγονικά! )

Οι κυριότεροι τρόποι μονογονίας είναι:

α) με διχοτόμηση-μίτωση ( πρώτα βέβαια διπλασιάζεται το γενετικό υλικό – το DNA , τα χρωμοσώματα – και στη συνέχεια διαιρείται το κύτταρο στα δύο)  π.χ.  βακτήρια, αμοιβάδα, παραμήκιο, ευγλήνα

β) με σπόρια (κάποια κύτταρα μετατρέπονται σε σπόρια τα οποία ελευθερώνονται στο περιβάλλον  όπου και αναπτύσσονται σε νέους οργανισμούς )  π.χ  φύκη και μύκητες

γ) με εκβλάστηση (δημιουργούνται προεκβολές οι οποίες μετασχηματίζονται σε νέους   οργανισμούς )  π.χ  μύκητες , ύδρα, σπόγγοι

δ) με βλαστικά όργανα ( βλαστική αναπαραγωγή )  π.χ.φραουλιά, συκιά, βυσινιά, μπανανιά (με στόλωνες και παραφυάδες ) , ίριδα, αγριάδα ( με ριζώματα ) , πατατιά, ηλίανθος, ντάλια ( με κονδύλους ) ,βάτο, αγριοτριανταφυλλιά ( με καταβολάδες ) , αμπέλι, κάκτος, τριανταφυλλιά, γεράνι (με μοσχεύματα) , κρεμμυδιά, σκόρδο, τουλίπα, νάρκισσος, φρέζα,  κρίνο, ζουμπούλι ( με βολβούς ) , μπιγόνια (με φύλλα) , άλλιο (με άνθη) .

  • Οι βολβοί είναι μεγάλα μάτια που δίνουν νέα φυτά. Συνήθως είναι υπόγειοι. Μπορεί να είναι σαρκώδεις και να περιβάλλονται από λεπιοειδή φύλλα.
  • Οι κόνδυλοι είναι υπόγεια σαρκώδη  αποθηκευτικά όργανα. Έχουν υποτυπώδη μάτια τα οποία μπορούν να δώσουν νέα φυτά (τότε ο υπέργειος βλαστός ξεραίνεται )

#  Η αναγέννηση : Φαινόμενο πολύ συχνό στον αστερία και τους σπόγγους, κατά το οποίο ο οργανισμός έχει την ικανότητα να αναπληρώνει τμήματα του σώματος, που τυχόν έχουν αποκοπεί και νέα άτομα να σχηματίζονται από μεγάλα αποκομμένα τμήματά του. Σε μερικές περιπτώσεις οδηγεί στο σχηματισμό ολόκληρου νέου οργανισμού.

#  Η παρθενογένεση : Παρατηρείται δημιουργία νέου ατόμου από μόνο το θηλυκό γεννητικό γαμέτη (το ωάριο), χωρίς να προηγηθεί γονιμοποίηση.                       Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει σε ορισμένα είδη φυτών, σκωλήκων , εντόμων (μέλισσες) κ.ά.

#  Η ιστοκαλλιέργεια : Είναι μια ανθρωπογενής μέθοδος, γιατί φυτικά κύτταρα που τοποθετούνται σε κατάλληλο θρεπτικό διάλυμα πολλαπλασιάζονται μιτωτικά και δίνουν τελικά νέα άτομα πανομοιότυπα με το μητρικό φυτό. Η ιστοκαλλιέργεια εφαρμόζεται σε πολλά είδη φυτών, που αποτελούν τροφή του ανθρώπου .

Advertisements
This entry was posted in βιολογία Α γυμν. and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s