τα δομικά σωματίδια της ύλης

Ποια είναι τα δομικά σωματίδια – τουβλάκια της ύλης;

Οι ουσίες αποτελούνται από  άτομα , μόρια , ιόντα .

Ας κάνουμε ένα σύντομο ταξίδι μέσα σε μια ουσία, για να γνωρίσουμε τα άτομα.

Με το βιονικό μας μάτι ας κοιτάξουμε στα εσώψυχα μιας από τις απλούστερες ουσίες – ένα αέριο , το ήλιο He .

Zουμάρουμε – ζουμάρουμε και αρχίζουμε να βλέπουμε κάποιες  μπαλίτσες να τρέχουν πέρα δώθε σαν τρελές  με μεγάλες ταχύτητες , άλλες  πιο γρήγορα  και άλλες πιο αργά –  τα δομικά σωματίδια των αερίων

είναι σχετικά σε μεγάλες αποστάσεις μεταξύ τους και κινούνται άτακτα με μεγάλες ταχύτητες  ,και γι αυτό τα αέρια ούτε σταθερό σχήμα ,ούτε σταθερό όγκο έχουν #. Αυτά τα δομικά σωματίδια – μπαλίτσες λέγονται άτομα . Τα ονόμασε ο Δημόκριτος  από παλιά  έτσι , γιατί νόμιζε ότι δε διαιρούνται .

Μπαίνουμε μέσα σε ένα άτομο He και τι διαπιστώνουμε ; Ότι το άτομο είναι κούφιο . Είναι σχεδόν κενό . Στο κέντρο βλέπουμε κάτι σαν κουκούτσι ,τον πυρήνα . Πλησιάζουμε και μπαίνουμε μέσα στον πυρήνα . Και τί βλέπουμε ; Κάποιες άλλες  μικρότερες   μπαλίτσες  – τα πρωτόνια p και τα νετρόνια n , τα οποία μεταξύ μας συνεχώς μεταλλάσσονται (;) .

Τα  p  και τα n  είναι αδρόνια . Ζουμάρουμε σε ένα πρωτόνιο ή σε ένα νετρόνιο . Τι θα δούμε;  Κάποια μικρότερα σωμάτια, τρία συγκεκριμένα ,τα κουάρκ . Αυτά  γ ε ν ι κ ά είναι έξι ειδών : τα παράξενα ,τα χαριτωμένα , τα κορυφή ,

τα πάτος , τα πάνω  , τα κάτω .

Αρκετά όμως  με τον πυρήνα . Για να βγούμε έξω από αυτόν και να ψάξουμε για κάτι άλλο .

Κοιτάμε από εδώ ,κοιτάμε από εκεί , τίποτα . Ας κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά !

Εύρηκα ,εύρηκα ! Να , 2  μικρές  μπαλίτσες ( στο άτομο του ηλίου είναι 2 ).  Αυτές είναι όσα είναι και τα πρωτόνια !

Είναι  λ ε π τ ό ν ι α , και συγκεκριμένα  ηλεκτρόνια e . Τι τρέχει με αυτά ;

Αυτά περιφέρονται σε συγκεκριμένες αποστάσεις γύρω από τον πυρήνα , σε στιβάδες .Οι στιβάδες  είναι  7 στην συνήθη ( θεμελιώδης ) κατάσταση .

Και κάτι ακόμα . Οι επιστήμονες λένε ότι τα e  δεν είναι  μόνο σωματίδια , είναι  και κύμα  (;)

Τα φαντάζονται σαν αρνητικά νέφη  – ηλεκτρονιακά νέφη –  που περιβάλλουν τον πυρήνα .

# Στα υγρά ,τα δομικά σωματίδια είναι λιγότερο κινητικά και γλιστρούν το καθένα γύρω από τα γειτονικά του – γι αυτό     τα υγρά έχουν σταθερό όγκο και μεταβλητό σχήμα . Στα αέρια , τα δομικά σωματίδια είναι σχεδόν ακίνητα και απλά πάλλονται – γι αυτό τα στερεά έχουν και σταθερό όγκο και σταθερό σχήμα .

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Σε αρκετές περιπτώσεις συναντάμε άτομα αδελφάκια που διαφέρουν στα νετρόνια . Αυτά τα λέμε ισότοπα .                 Έτσι άλλα άτομα ηλίου έχουν 1 και άλλα 2 νετρόνια .                                                                                                                    Άλλα άτομα υδρογόνου δεν έχουν νετρόνια , άλλα όμως έχουν 1 και άλλα 2 νετρόνια .

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Τα άτομα είναι ηλεκτρικά ουδέτερα ( το συνολικό θετικό ηλεκτρικό φορτίο των πρωτονίων είναι ίδιο με το συνολικό αρνητικό φορτίο των ηλεκτρονίων ) .  Τα άτομα είναι σχεδόν  κενά , αόρατα , άχρωμα , άγευστα , άοσμα .

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

Τα άτομα μπορούν να ενώνονται σε ομάδες που τις λέμε μόρια .

Τα άτομα μπορούν να φορτίζονται – με αποβολή και πρόσληψη ηλεκτρονίων – και να μετατρέπονται σε κατιόντα(+) και σε ανιόντα(-) .

Advertisements
This entry was posted in σχετικά με τις φυσ.επιστήμες, χημεία Β γυμν.. Bookmark the permalink.